Atopowe Zapalenie Skóry u dzieci - objawy i leczenie [RADY EKSPERTA]

AZS to choroba, na którą bardzo często cierpią niemowlęta oraz dzieci. Jak złagodzić objawy i poprawić komfort życia dziecka? Podstawy pielęgnacji atopowego zapalenia skóry u dzieci przybliża ekspert Super-Pharm, kosmetolog - Paulina Osiadły-Sroka. 

Atopowe zapalenie skóry to choroba o podłożu genetycznym, która zwykle rozpoczyna się w okresie wczesnego dzieciństwa, a pierwsze zmiany skórne o charakterze atopii zauważane są już w okresie niemowlęcym.

Atopowe zapalenie skóry charakteryzuje się nawrotowym przebiegiem, suchością skóry, świądem i występowaniem stanów zapalnych na różnych częściach ciała.

W okresie niemowlęcym zmiany atopowe lokalizują się najczęściej na twarzy, szyi, skalpie oraz plecach, kończynach i zgięciach kolan i łokci. Przybierają formę zaróżowionych plam z przesuszoną powierzchnią skóry. Zmiany mogą przybierać formę strupów i towarzyszy im uporczywy świąd. U starszych dzieci zmiany zlokalizowane są również na nadgarstkach i grzbiecie dłoni, sporadycznie są zauważalne także na dekolcie.

Atopowego zapalenia skóry nie da się całkowicie wyleczyć, można wyciszyć chorobę i wprowadzić ją w stan remisji. Najważniejszym elementem pielęgnacji jest eliminacja czynników drażniących, odbudowa uszkodzonego naskórka przy pomocy preparatów dedykowanych skórze atopowej.

Atopowe zapalenie skóry u dzieci objawia się przede wszystkim zwiększoną wrażliwością skóry, przesuszeniem i występowaniem swędzących plam, które dzieci najczęściej rozdrapują, co prowadzi do wystąpienia stanu zapalnego i ran na skórze. Do najczęściej występujących objawów atopowego zapalenia skóry u dzieci należą:

• Uszkodzona bariera naskórkowa, która objawia się występowaniem zapalnych, swędzących plam na skórze.
• Umiejscowienie zmian zapalnych w charakterystycznych miejscach na ciele (twarz, szyja, kark, zgięcia kończyn. górnych i dolnych)
• Dzieci, u których występuje świąd często drapią zmiany, co prowadzi do powstania ran i strupów na skórze.
• Zwiększona przeznaskórkowa utrata wody (TEWL) czyli nasilona suchość skóry.
• Ze względu na uporczywe pieczenie i swędzenie, dzieci mogą mieć problemy ze snem.

Uporczywy świąd i zaczerwienienie skóry, to najczęstsze objawy, które towarzyszą atopowemu zapaleniu skóry u dzieci. Zmiany atopowe mogą być nasilone przez takie czynniki jak:

• Alergeny występujące w powietrzu np. roztocze kurzu domowego,
• Alergeny pokarmowe np. orzechy włoskie, jabłka, marchew, seler, mleko,
• Substancje drażniące np. silne detergenty i mocno perfumowane produkty,
• Mikroorganizmy - bakterie, wirusy, grzyby.

Odpowiednia pielęgnacja domowa stanowi podstawowy element leczenia atopowego zapalenia skóry u dzieci. Skóra atopowa wymaga wyjątkowej pielęgnacji, która opierać powinna się na redukcji świądu, suchości i uczucia napięcia skóry. Skóra atopowa potrzebuje natłuszczenia, nawilżenia i ukojenia. Najlepszym wyborem są preparaty o neutralnym dla skóry pH. Powinny być bogate w składniki, które odbudowują i wspomagają ochronnych płaszcz hydrolipidowy skóry. Do najważniejszych zasad pielęgnacji należą:

• Stosowanie preparatów dedykowanych skórze atopowej – emolientów
• Używanie emolientów co najmniej 3-4 razy dziennie
• Używanie letniej, niegorącej wody do mycia
• Unikanie długich kąpieli
• Częste wietrzenie pościeli
• Noszenie przewiewnej, lekkiej odzieży

Emolienty są grupą produktów pielęgnacyjnych zaliczanych do dermokosmetyków. Dedykowane są skórze atopowej, a większość z nich może być stosowana już od pierwszych dni życia dziecka. Emolienty zmniejszają nadmierne rogowacenie skóry, zapobiegają utracie wody z naskórka poprzez wytworzenie ochronnego filmu na skórze, dostarczają lipidy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania skóry.

Emolienty powinny być stosowane co najmniej 3-4 razy dziennie, ponieważ ich maksymalny czas działania wynosi około 6 godzin.

Skóra atopowa to skóra bardzo wrażliwa, którą łatwo podrażnić i spowodować zaostrzenie zmian zapalnych na skórze. Poprzez uszkodzoną barierę naskórkową i zwiększoną utratę wody łatwo przenikają w jej głąb substancje drażniące. Aby nie zaostrzać zmian atopowych u dzieci warto unikać przede wszystkim:

• Palenia tytoniu w obecności dzieci,
• Nadmiernej ekspozycji na słońce,
• Perfumowanych płynów do prania i płukania tkanin,
• Drapania skóry (dzieci powinny mieć krótko obcięte paznokcie),
• Przegrzewania skóry, optymalna temperatura dla dzieci z atopowym zapaleniem skóry w mieszkaniu to 18-20 stopni C,
• Wełnianej odzieży,
• Niektórych produktów spożywczych: mleka, marchwi, jabłek, selera, orzechów, wysoce przetworzonych barwionych produktów.

Atopowego zapalenia skóry nie da się całkowicie wyleczyć, ale za pomocą odpowiedniej pielęgnacji możliwe jest zmniejszenie dokuczliwości jej objawów.

Do najlepszych i najczęściej polecanych preparatów przez dermatologów oraz rodziców i opiekunów dzieci należą poniższe:

• La Roche Posay LIPIKAR Balsam AP+M
  
  Balsam, który może być stosowany już od pierwszych dni życia. Działa kojąco, zmniejsza uczucie swędzenia i łagodzi suchość skóry. Przywraca naturalną barierę ochronną skóry i zapewnia długotrwałe uczucie komfortu.
• Avene Xera Calm A.D
  
  Olejek oczyszczający uzupełniający lipidy do ciała. Produkt do mycia nie zawierający w składzie mydła, który zmniejsza uczucie świądu, koi zaczerwienienia i podrażnienia spowodowane nadreaktywnością skóry. Lipidy występujące w składzie olejku pomagają regenerować skórę, odżywiają ją i wzmacniają film ochronny skóry. Avene Xera Calm to produkt sterylny – opakowanie jest szczelnie zamknięte, dlatego skład jest bardzo korzystny dla skóry i nie zawiera konserwantów.
• Bioderma Atoderm Intensive Baume
  
  Kojący balsam emolientowy zmniejszający uczucie pieczenia i świądu. Łagodzi podrażnienia skórne i silnie nawilża naskórek. Dodatkowo balsam odbudowuje barierę ochronną i likwiduje potrzebę drapania skóry.
• A-derma Exomega Control
  
  Żel emolientowy do mycia 2w1 świetnie sprawdzi się do delikatnego oczyszczenia twarzy, ciała i włosów niemowląt i dzieci. Produkt nie zawiera w składzie mydła i posiada fizjologiczne pH. Świetnie sprawdzi się w pielęgnacji skóry atopowej, suchej, swędzącej i podrażnionej.
• Emolium A-Topic
  
  Trójaktywny krem, który może być stosowany od 1. miesiąca życia. Działa przede wszystkim kojąco i łagodzi uczucie świądu poprzez nawilżenie i uzupełnienie lipidów naskórkowych. W składzie znajdziemy olej z kukurydzy, olej arganowy, canola i masło shea. Preparat przynosi ulgę nadreaktywnej skórze dziecka.