Odżywki białkowe to suplementy diety w proszku lub w płynie, których formuły opierają się na źródłach białka i różnią się zawartością protein, dodatkami oraz tempem wchłaniania.
W diecie pełnią rolę uzupełniającą, dlatego punktem odniesienia pozostaje zbilansowany jadłospis oraz ilość białka dostarczana z posiłków.
W Super-Pharm wybór obejmuje formuły mleczne, jajeczne, wołowe i roślinne. Różnią się źródłem surowca, zawartością białka na 100 g, obecnością laktozy, smakiem oraz sposobem przygotowania.
Główne rodzaje białek w suplementach to WPC, WPI, WPH, kazeina micelarna, białka jajeczne, wołowe oraz roślinne. Każdy typ ma inny profil składu, teksturę i udział laktozy.
Białko serwatkowe pochodzi z serwatki mleka krowiego i jest szybciej trawione niż kazeina. W tej grupie znajdują się koncentraty, izolaty i hydrolizaty, różniące się stopniem przetworzenia oraz zawartością protein.
| Typ | Białko na 100 g | Cukry i tłuszcze | Laktoza | Tekstura |
|---|---|---|---|---|
| WPC | Około 70–80% | Zwykle wyższe niż w WPI i WPH | Obecna | Kremowy shake |
| WPI | Ponad 80–90% | Zwykle niższe niż w WPC | Zwykle niska | Lżejszy shake |
| WPH | Około 91–95%, zależnie od produktu | Niskie, zależnie od produktu | Zwykle niska | Lekki napój |
| Kazeina micelarna | Zależnie od produktu | Zależnie od produktu | Obecna | Gęstsza konsystencja |
| Roślinne mieszanki | Zależnie od blendu | Zależnie od blendu | Brak | Różna |
| Jajeczne lub wołowe | Zależnie od produktu | Zależnie od produktu | Brak laktozy | Różna |
WPH to hydrolizat serwatki, opisywany jako frakcja o bardzo szybkim wchłanianiu. Kazeina micelarna uwalnia aminokwasy wolniej, do około 6–7 godzin, dlatego ma inną kinetykę niż serwatka.
Białko jajeczne bazuje na albuminie jaja kurzego. Białko wołowe bywa wybierane jako alternatywa przy ograniczaniu laktozy, a roślinne blendy korzystają najczęściej z soi, grochu, ryżu i konopi.
Dobór białka można oprzeć na porze użycia, źródle surowca, obecności laktozy i preferowanej teksturze napoju. To praktyczne kryteria wyboru, bez wchodzenia w indywidualne dawkowanie.
Przy alergiach i nietolerancjach znaczenie ma źródło białka: mleko, soja, jajo lub inne surowce wymienione na etykiecie.
Etykieta pozwala porównać odżywki białkowe według zawartości białka, cukrów, tłuszczów, laktozy, alergenów, słodzików i aromatów. Najczytelniejsze porównanie obejmuje dane na 100 g oraz na porcję.
Porównywanie wyłącznie smaku lub wielkości opakowania daje niepełny obraz produktu. Dwie odżywki o podobnej nazwie mogą różnić się udziałem białka, źródłem surowca i obecnością laktozy.
Sposób przygotowania wpływa na kaloryczność, gęstość i teksturę napoju białkowego. Woda daje lżejszą porcję energetycznie, a mleko zwiększa gęstość oraz kaloryczność.
Rozpuszczalność proszku decyduje o wygodzie przygotowania. Shaker ułatwia mieszanie, a różnice między formułami są widoczne zwłaszcza przy kazeinie, clear isolate i klasycznych shake’ach serwatkowych.
Wariant kulinarny wymaga dopasowania smaku do potrawy. Wanilia i czekolada pasują do słodszych mieszanek, a proszek bezsmakowy łatwiej połączyć z neutralnymi daniami.
Formuły wegańskie i bez laktozy opierają się na innych kryteriach niż klasyczne białka serwatkowe. Najważniejsze są źródła białka, oznaczenia na etykiecie i skład blendu.
Białka roślinne wykorzystują soję, groch, ryż i konopie. Często występują jako mieszanki, ponieważ blendy poprawiają pełność profilu względem pojedynczych źródeł roślinnych.
Przy wyborze roślinnego proszku znaczenie ma także tekstura napoju, ponieważ blendy z grochem, ryżem lub konopią mogą różnić się od kremowych shake’ów serwatkowych. Smak, słodziki i aromaty pozostają częścią składu, dlatego wpływają na codzienne użycie tak samo jak źródło białka.