Jak retinol działa na skórę i dlaczego warto go stosować zarówno na trądzik, jak i na zmarszczki?

Retinol znany jest przede wszystkim ze swoich właściwości przeciwstarzeniowych, ale świetne efekty daje także w pielęgnacji cery trądzikowej. Jak dokładnie działa on na skórę i jak go stosować, aby uzyskać najlepsze efekty? Wyjaśnia dr n. biol. Monika Pasikowska-Piwko.

Według ogólnej definicji, retinoidy to klasa związków chemicznych charakteryzujących się budową i aktywnością witaminy A. Związki znalazły liczne zastosowania w kosmetologii i dermatologii, również w terapii trądziku pospolitego. Warto również podkreślić iż pochodne witaminy A wykazują szerokie spektrum właściwości przeciwstarzeniowych. Stąd też podwójne działanie retinolu i jego pochodnych – zarówno przeciwtrądzikowe, jak i przeciwstarzeniowe, które sprawdza się szczególnie w preparatach na trądzik osób dorosłych.

Wśród retinoidów pełną aktywnością biologiczną charakteryzuje się retinol. Poza retinolem, w grupie retinoidów znajdziemy m.in.: retinal (retinaldehyd, retinyl), kwas retinowy, pochodne estrowe retinylu (palmitynian i octan). Kwas retinowy jest najbardziej utlenioną pochodną retinolu. Izomery kwasu retinowego to tretynoina, izotretynoina i alitretynoina, stosowane wyłącznie medycynie.

1. W przypadku trądziku działanie retinoidów polega na:

• przyspieszaniu procesu złuszczania i odnowy komórek naskórka,
• likwidacji zaskórników,
• hamowaniu rogowacenia ujść gruczołów łojowych,
• ograniczaniu wydzielania łoju.

2. Jeśli chodzi o działanie przeciwzmarszkowe to:

• w skórze właściwej stymulują proces wytwarzania włókien kolagenu i elastyny,
• hamują aktywność metaloproteinaz, – enzymów odpowiedzialnych za degradację włókien kolagenu i elastyny,
• stymulują skórę do produkcji naturalnych czynników nawilżających,
• zwiększają poziom glikozaminoglikanów,
• stymulują syntezę fibryliny, odpowiadającej za prawidłowe sieciowanie białek podporowych skóry właściwej,
• intensyfikują proces proliferacji i różnicowania się keratynocytów, przekładając się na większą spoistość i szczelność warstwy rogowej naskórka i poprawę bariery naskórkowej,
• stymulują proces formowania nowych naczyń krwionośnych (angiogenezy), poprawiając krążenie krwi w skórze, lepsze odżywienie i dotlenienie komórek,
• posiadają właściwości antyoksydacyjne, witamina A uczestniczy w procesie wygaszania tlenu singletowego, a także neutralizacji wolnych rodników powstających w trakcie procesów utleniania lipidów,
• regulują aktywność melanocytów oraz ograniczają powstawanie przebarwień typowych dla fotostarzenia,
• zmniejszają przyleganie keratynocytów i ułatwiają ich złuszczanie, procentując poprawą gładkości i elastyczności skóry.

Rozpuszczalny w tłuszczach retinol łatwo przenika w głąb warstwy rogowej naskórka, w mniejszym stopniu do skóry właściwej i tkanki podskórnej. Po dotarciu do keratynocytu cząsteczka retinoidu przemieszcza się do jego wnętrza i łączy z odpowiednim receptorem. Wyróżniamy dwie grupy receptorów: receptory kwasu retinowego (RARs) lub receptory retinoidowe X (RXRs). Retinoidy wiążą się z receptorami zlokalizowanymi w jądrze komórkowym i oddziaływują na geny regulujące np. syntezę kolagenu.

Dermokosmetyki z retinolem stosujemy na noc. Ważna jest regularność aplikacji, krem należy stosować przez minimum 4-6 tygodni. Taki preparat nakłada się równomiernie, cienką warstwą na skórę w ilości równej wielkości ziarnka grochu.

Aplikacji retinolu mogą towarzyszyć przesuszenie naskórka, wrażenie ściągnięcia i zaczerwienienia, stąd wybierajmy te dermokosmetyki, które oprócz retinolu zawierają emolienty, oleje naturalne – składniki wspomagające kondycję warstwy lipidowej naskórka

Stosując retinol na noc, rano zadbajmy o odpowiednie nawilżenie skóry, stosując dermokosmetyki intensywnie nawilżające, łagodzące i odbudowujące barierę hydrolipidową. Pielęgnacji w trakcie dnia powinien towarzyszyć krem z SPF 30.

Kurację retinolem najlepiej zacząć krótko przed 30. urodzinami, kiedy to w skórze wyhamowuje synteza kolagenu i kwasu hialuronowego. Retinol warto łączyć ze składnikami o działaniu antyoksydacyjnym, kwasem hialuronowym, witaminą E, witaminą C.

Dermokosmetyki z retinolem należy odstawić w trakcie ciąży i karmienia piersią, a także przy doustnej kuracji retinoidami, aby nie kumulować ich stężenia w organizmie.

Krem z retinolem na trądzik wieku dorosłego na noc pureRETINOL 0.3 Pharmaceris T, jak wykazały badania aplikacyjne, zmniejsza skłonność do tworzenia się niedoskonałości typowych dla trądziku, a jednocześnie wpływa na zmniejszenie widoczności zmarszczek. Wadą retinolu jest jego mała stabilność, dlatego też w kremie pureRETINOL 0.3 składnik został zamknięty w unikalnych ceramidowych otoczkach, zwiększających jego stabilność i poprawiających transport do głębszych warstw skóry.

Przed aplikacją kremu należy dokładnie oczyścić skórę twarzy. W tym celu warto sięgnąć po PURI-SEBOGEL Antybakteryjny żel myjący do twarzy z serii Pharmaceris T. Produkt przeznaczony jest do codziennego oczyszczania skóry trądzikowej, skłonnej do powstawania zaskórników oraz przetłuszczającej się. Jest odpowiedni dla skóry w każdym wieku i zastępuje tradycyjne mydło. W swoim składzie zawiera oczyszczającą i złuszczającą tamaryndę, antybakteryjny salicylan sodu i cynk PCA oraz przeciwtrądzikowy łopian i ekstrakt z pomarańczy.

Po oczyszczeniu skóry zalecane jest stosowanie toniku do twarzy w celu przywrócenia fizjologicznego pH skóry. PURI-SEBOTONIQUE Tonik normalizujący z serii Pharmaceris T wzmacnia i oczyszcza skórę trądzikową z zanieczyszczeń. Działa antybakteryjnie oraz przywraca fizjologiczne, ochronne pH skóry. Tamarynda delikatnie złuszcza obumarły naskórek, łagodząc zmiany trądzikowe. Wyciąg z łopianu i cynk PCA posiadają właściwości sebo-regulujące i zwężające pory.

Artykuł powstał we współpracy z marką Pharmaceris.

Źródła:

H. Marona, A. Gunia, E. Pękala: Retinoidy – rola farmakoterapii w aspekcie komórkowego mechanizmu działania, Farm. Pol, 2010, 66(3): 187-192.