Odleżyny to miejscowa martwica tkanek, do której prowadzi długotrwałe tarcie lub nacisk na skórę. Ze względu na pozycję, w jakiej długo znajdują się osoby chore, zmiany pojawiają się przede wszystkim na plecach, zwłaszcza w okolicach kręgosłupa. Inne miejsca to pięty, kostki, pośladki i łokcie.
Na powstanie odleżyn na ciele narażone są osoby unieruchomione przez długi czas. Przypadłość dotyka, m.in. ludzi po ciężkich wypadkach, sparaliżowanych oraz ze zdiagnozowanym porażeniem mózgowym.
Sygnał informujący o zmianach skórnych to zaczerwienienia. W przypadku braku reakcji początkowo bolesny nacisk może przeobrazić się w owrzodzenie, a nawet martwicę skóry.
Zmiany, na które narażone są osoby leżące miesiącami, a nawet latami mogą postępować. Z tego powodu wyróżniono pięć stopni odleżyn. Trzy ostatnie wymagają leczenia operacyjnego.
Na początkowym etapie u chorego pojawiają się blednące zaczerwienienia skóry. W tym stadium krążenie krwi w tkankach jeszcze przebiega prawidłowo. Do pozbycia się odleżyn wystarczy właściwa opieka nad unieruchomionym człowiekiem.
Co więcej, proces powstawania odleżyn jest jeszcze na tyle odwracalny, że nie wymaga stosowania żadnych środków z apteki.
Jeśli chory nie zostanie otoczony odpowiednią opieką, mogą pojawić się zaczerwienienia, które nie bledną. Świadczą one o tym, że pogorszyło się krążenie krwi w tkankach skóry. U wielu osób obserwowane są także zmiany, takie jak pęcherze, obrzęki i ubytki naskórka.
Na tym etapie leczenie szpitalne jeszcze nie jest potrzebne. Schorzeniu da się zapobiec przy pomocy preparatów przeciw odleżynom.
Jeśli proces powstawania odleżyn będzie postępował, rośnie ryzyko owrzodzenia. Powoduje to poważne uszkodzenia skóry, a dookoła pojawiają się obrzęki i zaczerwienienia. Wrzody wypełnione są zdegenerowanymi tkankami lub ziarniną.
Pierwszy typ zmian skórnych można poznać po żółtym kolorze. Drugi wyróżnia czerwona barwa. Odleżyny trzeciego i kolejnych stopni wymagają już interwencji lekarskiej.
Dalszy rozwój schorzenia prowadzi do postępujących uszkodzeń ciała, a patologiczne zmiany dotykają też tkanki podskórnej. W rezultacie pojawia się martwica. Krew w naczyniach krwionośnych krzepnie, a powierzchnia odleżyn się zwiększa.
Co więcej, zmiany dotykają również miejsc obok ran, a więc tych, na których nie widać objawów schorzenia. Barwa odleżyn zmienia się na brązową.
Ostatni etap choroby to już zaawansowana martwica wielu tkanek. Degeneracja obejmuje już nie tylko wszystkie warstwy skóry, ale też mięśnie, ścięgna i stawy. Zmiany odleżynowe mogą dotknąć nawet kości. Rany stają się coraz większe. Ich wnętrza wypełnione są czarnymi, martwymi tkankami.
U niektórych pacjentów poszczególne miejsca dotknięte schorzeniem łączą się ze sobą, co prowadzi do powstawania rozległych odleżyn.
Powstawaniu odleżyn zapobiega właściwa opieka nad chorym. Schorzeniu można przeciwdziałać poprzez:
Na dwóch początkowych etapach choremu najlepiej pomogą osoby, które się nim zajmują. Przede wszystkim powinny one pamiętać o podstawowych metodach opieki. Poza tym mogą zastosować preparaty na odleżyny, które dostępne są w trzech formach:
Wszystkie trzy rodzaje wyrobów mają właściwości antybakteryjne i łagodzą ból powstający wskutek ucisku skóry.
Na ich tle wyróżniają się niektóre maści na odleżyny. Wiele z nich składa się z preparatu i opatrunku. Takie kompresy nie przywierają do skóry, a do tego są przewiewne. Co więcej, nie zatrzymują wysięku, który pojawia się u niektórych chorych. Dzięki temu opatrzone miejsce pozostaje czyste, co minimalizuje rozwój bakterii.