Nietolerancja laktozy to dolegliwość, która następuje po spożyciu produktów mlecznych zawierających laktozę. Pojawia się u osób, których organizm nie wytwarza enzymu trawiennego o nazwie laktaza. To właśnie on odpowiedzialny jest za rozkład cząsteczek laktozy w obrębie jelita cienkiego.
Sama laktoza to dwucukier, składający się z dwóch cukrów prostych – glukozy i galaktozy. Nazywana jest również cukrem mlekowym, ponieważ występuje głównie w mleku zwierzęcym i produktach na jego bazie, a więc w nabiale, serwatce i czekoladzie mlecznej.
Choć główną przyczyną nietolerancji laktozy jest niewytwarzanie laktazy, to już sam brak tego enzymu w organizmie może mieć różne podłoża – genetyczne lub nabyte. Z tego powodu ten rodzaj dolegliwości przyjmuje kilka form:
Rozpoznanie i zdiagnozowanie nietolerancji laktozy jest często dość trudnym procesem, ponieważ objawy z nią związane mogą sugerować także na inne choroby lub po prostu zatrucie pokarmowe. Do najczęstszych symptomów tej dolegliwości zalicza się:
Nietolerancja może być również mylona z alergią pokarmową. Trzeba jednak wiedzieć, że obie dolegliwości charakteryzują się innymi objawami. W przypadku alergii mogą wystąpić zmiany skórne (wysypka), a także trudności z oddychaniem. Poza tym pojawią się one niemal od razu po spożyciu produktu, a nie tak jak w przypadku nietolerancji – nawet po kilku godzinach.
Leczenie nietolerancji laktozy opiera się przeważnie na stosowaniu odpowiedniej diety, a więc takiej wykluczającej mleko i nabiał. Trzeba jednak pamiętać, że całkowite wyeliminowanie takich produktów z jadłospisu może doprowadzić do niedoboru cennych składników odżywczych i mineralnych, w tym witaminy D, białka, wapnia, magnezu czy fosforu. To z kolei w dłuższym okresie może doprowadzić np. do osteoporozy.
Alternatywą jest więc spożywanie produktów mlecznych oznaczonych jako „bez laktozy” lub też napojów roślinnych. Można również suplementować enzym laktazy poprzez przyjmowanie tabletek. Należy jednak pamiętać, że stosowanie takich wyrobów medycznych powinno być zawsze skonsultowane z lekarzem. Dotyczy to również leków na nietolerancję laktozy bez recepty.
Tabletki na nietolerancję laktozy działają tak, jak naturalnie wytwarzany enzym. Pozwala więc ją rozkładać i dzięki temu niwelować objawy nietolerancji.
Przed zastosowaniem jakiegokolwiek suplementu diety czy leku na nietolerancję laktozy należy dokładnie zapoznać się z zaleceniami umieszczonymi przez producenta na ulotce. Będzie tam opisany m.in. sposób działania, dawkowanie, a także konkretne zastrzeżenia.
Należy pamiętać, że przeciwwskazaniem jest zawsze uczulenie na jakikolwiek składnik w preparacie. Na tego typu wyroby medyczne powinny również uważać osoby z cukrzycą. Laktaza może bowiem zmniejszać działanie leków przeciwcukrzycowych, dlatego też ich stosowanie trzeba zawsze skonsultować z lekarzem.