Fotostarzenie skóry - jakie ma skutki i jak mu zapobiegać? [RADY EKSPERTA]

Bez wątpienia, promieniowanie UV można nazwać najistotniejszym czynnikiem wpływającym na postępowanie starzenia skóry. Proces ten, nazywany fotostarzeniem, jest przedwczesną formą starzenia się, niezależną od uwarunkowań genetycznych. Co trzeba wiedzieć o fotostarzeniu, aby się przed nim uchronić? Wyjaśnia ekspert Super-Pharm, kosmetolog – Martyna Radziejewska. 

Uważa się, że aż 80% zmian zachodzących w skórze niechronionej powstaje pod wpływem światła słonecznego. Jak przebiega proces fotostarzenia, jakie ma skutki i jak je zminimalizować?

Podczas długotrwałej ekspozycji na słońce, pod wpływem promieniowania UV, dochodzi do uszkodzenia komórek organizmu, a co za tym idzie przyspieszenia starzenia. Dzieje się tak również podczas ekspozycji na sztuczne źródła promieniowania, np. podczas wizyty w solarium.

Istnieją dwa mechanizmy fotostarzenia:

• Pod wpływem promieniowania UVA produkowane są reaktywne formy tlenu, czyli wolne rodniki, które negatywnie wpływają na cząsteczki skóry i indukują dalsze przemiany;
• Pod wpływem promieniowania UVB dochodzi do bezpośredniego uszkodzenia DNA.  

Częsta ekspozycja na słońce może doprowadzić do nieestetycznych zmiana oraz upośledzenia funkcjonowania skóry. Pod wpływem promieniowania spada efektywność mechanizmów naprawczych. Przewlekła ekspozycja na słońce powoduje zmiany w naskórku oraz w skórze właściwej. Dochodzi do zaburzeń funkcjonowania układu immunologiczne, czyli immunosupresji. Sprzyja to zwiększonej liczbie infekcji bakteryjnych oraz wirusowych, a także powstawaniu nowotworów na skórze. Naturalnym mechanizmem obronnym organizmu przed promieniowaniem UV jest produkcja melaniny, która widoczna jest w postaci opalenizny.

Objawy fotostarzenia najczęściej widoczne na skórze to:

• Suchość oraz szorstkość skóry - pod wpływem UV dochodzi do uszkodzenia warstwy hydrolipidowej naskórka, zmniejsza się ilość ceramidów, steroli oraz kwasów tłuszczowych, a zwiększa TEWL (transepidermalna utrata wody).
• Zmiany barwnikowe - na skórze widoczne są przebarwienia oraz odbarwienia, plamy soczewicowate, piegi, nierównomierna pigmentacja.
• Rozszerzenie ujść gruczołów łojowych oraz zwiększona produkcja sebum, skóra przetłuszcza się i świeci.
• Elastoza słoneczna - w skórze właściwej dochodzi do nagromadzenia nieprawidłowych włókien sprężystych, które powodują degradację elastyny; w wyniku tego procesu na skórze pojawiają się małe grudki i guzki.
• Utrata jędrności i elastyczności skóry - pod wpływem promieniowania UV dochodzi do powstania metaloproteinaz (MMP), które uszkadzają włókna kolagenowe.
• Zmarszczki i bruzdy - promieniowanie słoneczne osłabia włókna budulcowe skórę.
• Powstawanie nowotworów, w tym czerniaka.
• Pojawienie się prosaków oraz zwiększona ilość zaskórników.
• Pękanie naczyń krwionośnych, teleangiektazje - uszkodzeniu ulegają sieci drobnych naczyń krwionośnych w skórze właściwej.

Na przebieg fotostarzenia mamy bezpośredni wpływ. Najważniejszym elementem zapobiegania starzeniu się skóry pod wpływem promieniowania słonecznego jest fotoprotekcja, która powinna rozpocząć się już w dzieciństwie i trwać całe życie. Dla najmłodszych należy wybierać produkty przeznaczone do pielęgnacji delikatnej skóry niemowląt i dzieci, np. Mustela Sun SPF50+ - przeciwsłoneczne mleczko do twarzy i ciała dla dzieci lub La Roche-Posay Anthelios Dermo Pediatrics SPF50+ - mleczko do ochrony twarzy i ciała dla niemowląt i dzieci. Poparzenie słoneczne w dzieciństwie znacząco zwiększa ryzyko powstawania nowotworów na skórze w wieku dorosłym. 

Krem z filtrem przeciwsłonecznym powinien stanowić codzienny, ostatni krok pielęgnacji. Kosmetyk powinien być dobrany do potrzeb skóry. Osoby, które mają cerę przetłuszczającą, skłonną do świecenia powinny polubić się z kremem SVR Sebiaclear Crème SPF50 - ochrona przeciwsłoneczna dla skóry trądzikowej. W przypadku skóry normalnej, wrażliwej sprawdzi się SVR Sun Secure Blur - delikatny krem optycznie ujednolicający koloryt skóry z filtrem ochronnym SPF50.

Chroniąc skórę przed słońcem nie można zapomnieć o fotoprotekcji innych części ciała, które również narażone są na promieniowanie słoneczne. Zwłaszcza w okresie dużego nasłonecznienia, powinniśmy stosować kosmetyki z wysokim faktorem SPF na ręce, dłonie, szyję, uszy, kark, nogi - wszystkie odsłonięte części ciała. 

Aby zapobiegać fotostarzeniu warto także unikać słońca, zwłaszcza w godzinach szczytowych, między 10 a 16. Dodatkowymi elementami chroniącymi skórę są odzież ochronna, nakrycia głowy: kapelusze, czapki z daszkiem, okulary przeciwsłoneczne. 

WSKAZÓWKA

Uwaga! Krosty podskórne łatwo pomylić z innymi wykwitami: kaszakiem, włókniakiem, tłuszczakiem (są to łagodne guzki tkanki podskórnej), brodawką zwykłą, liszajem płaskim. Dlatego zawsze powinny być konsultowane z lekarzem. 

Najskuteczniejszym sposobem zwalczania objawów starzenia się skóry są profesjonalne zabiegi z zakresu kosmetologii oraz medycyny estetycznej. Zabiegi te powinny być nastawione na stymulację fibroblastów do produkcji elastyny, kolagenu oraz glikozaminoglikanów (GAG), wzmacnianie funkcji odpornościowych skóry. Dodatkowo warto zadbać o dostarczanie skórze antyoksydantów, uszczelnienie naczyń krwionośnych, a także poprawę mikrokrążenia. W przypadku widocznych przebarwień należy zadziałać złuszczająco (stymulować skórę do odnowy komórek naskórka) oraz rozjaśniająco. Procedury zabiegowe będą się różniły w zależności do widocznych objawów fotostarzenia, a najlepsze efekty otrzymamy stosując terapie łączone.

W zwalczaniu skutków starzenia się skóry pomoce jest także pielęgnacja domowa. Odpowiednio dobrane kosmetyki będą wspierać terapię profesjonalną, a w przyszłości podtrzymywać osiągnięte efekty.

Oprócz fotoprotekcji warto postawić na antyoksydanty w kosmetykach. Jednym z najsilniejszych substancji zwalczających wolne rodni jest witamina C. Warto ją stosować, np. w postaci serum pod krem z filtrem podczas porannej pielęgnacji. Polecam lekkie serum liposomowe Sesderma C-Vit, które zawiera jedną z najbardziej stabilnych postaci witaminy C - 3-O-etylowy kwas askorbinowy. Do pielęgnacji można wprowadzić produkty zawierające resweratrol oraz kwas ferulowy. Również nasza dieta powinna być bogata w antyosydanty: witaminę A, C, E, cynk, rutynę, koenzym Q10.