- Strona główna
- Zdrowie
- Opieka w chorobie
- Produkty przeciwodleżynowe
- Poduszki przeciwodleżynowe
Poduszki przeciwodleżynowe
Poduszki przeciwodleżynowe
Czym są odleżyny?
Odleżyny są ograniczoną martwicą tkanek następującą na skutek długotrwałego bądź częstego ucisku jednego miejsca. Rany i owrzodzenia mogą pojawiać się na ciele osób o znacznie ograniczonej możliwości poruszania się – spędzają one długie godziny w jednej pozycji, wobec czego dochodzi do upośledzenia przepływu krwi.
Z tego względu tak istotne jest, aby zapobiegać powstawaniu odleżyn u pacjentów całkowicie lub częściowo unieruchomionych, np. w wyniku choroby czy po operacji. W przeciwnym razie martwica może eskalować. Wtedy istnieje ryzyko uszkodzenia stawów, mięśni czy kości, co może prowadzić do wystąpienia sepsy.
Zazwyczaj odleżyny zlokalizowane są w miejscach, gdzie kości znajdują się stosunkowo blisko skóry. Na przykład w pobliżu:
- kolan;
- miednicy;
- stawów biodrowych;
- kości ogonowej;
- łokci;
- ramion.
Stopnie zaawansowania odleżyn
Do powstawania odleżyn przyczynia się przede wszystkim długotrwałe leżenie w jednej pozycji, ale nie tylko. Wśród czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń krążenia, otarć i urazów prowadzących do martwicy tkanki, można wymienić m.in.:
- otyłość, nadwagę i niedowagę;
- zaburzenia odczuwania bólu;
- problemy z trzymaniem moczu lub stolca (wilgoć przyczynia się do szybszego powstawania odleżyn).
W zależności od tego, jak daleko sięga martwica tkanek, wyróżnia się odleżyny:
- I stopnia – pojawia się zaczerwienienie skóry, które blednie w wyniku ucisku. Na tym etapie nie dochodzi jeszcze do zaburzeń mikrokrążenia krwi w tkankach;
- II stopnia – występuje zaczerwienienie naskórka, które nie maleje w wyniku ucisku. Dochodzi do pogorszenia mikrokrążenia w tkankach. Mogą wystąpić: ból, obrzęki, pęcherze i nadżerki;
- III stopnia – skóra jest widocznie uszkodzona, a brzeg rany odgraniczony. Towarzyszą temu obrzęk i rumień. Tkanki mogą pokrywać elementy rozpadających się tkanek lub czerwona ziarnina;
- IV stopnia – na tym etapie dochodzi do uszkodzenia zarówno naskórka, jak i tkanki podskórnej. Może występować czarna martwica umiejscowiona na dnie odleżyny;
- V stopnia – może obejmować również martwicę stawów, mięśni i kości. Dostrzegalne są czarne masy martwych tkanek.
Poduszki na odleżyny – w jaki sposób działają?
Poduszki na odleżyny to wyroby medyczne, które pozwalają ograniczyć nacisk na ciało i redukować ryzyko pojawienia się odleżyn. Produkty tego typu dzieli się na poduszki:
- statyczne – stosowane w przypadku umiarkowanego ryzyka powstawania oraz stadium odleżyn. Przykładem są poduszki żelowe oraz piankowe, które odciążają części ciała narażone na długotrwały ucisk, a tym samym ograniczają wynikający z tego ból i dyskomfort;
- pneumatyczne – zalecane, gdy pacjent jest wysoce narażony na powstawanie odleżyn, a uszkodzenie tkanek osiągnęło zaawansowane stadium. Ich działanie opiera się na przepływie mas powietrza przez znajdujące się wewnątrz poduszek komory. Dzięki temu konkretne części ciała są odciążone, co umożliwia prawidłowy przepływ krwi.
Wyroby medyczne tego rodzaju wykonuje się z bezpiecznych antyalergicznych materiałów, które są wytrzymałe i odporne na ścieranie. Stosuje się pod miejsca szczególnie narażone na uszkodzenia tkanek.
Przykładowo poduszki przeciwodleżynowe pod pośladki kładzie się na siedziska w wózkach inwalidzkich. Zapobiega to bólowi i powstawaniu odleżyn oraz pozwala na docieranie tlenu do tkanek skóry.
Jak jeszcze można zapobiegać odleżynom?
W zakres profilaktyki przeciwodleżynowej wchodzą wszystkie działania, które mają na celu minimalizację ryzyka wystąpienia problemów z krążeniem i uszkodzeń tkanek. Odnoszą się one do stosowania przez chorego odpowiedniej diety (kluczowe jest m.in. nawodnienie i dostarczanie organizmowi składników, takich jak cynk, białko czy krzem) oraz właściwej higieny i pielęgnacji jego skóry.
Oprócz stosowania specjalnych materacy i poduszek przeciwodleżynowych zaleca się zmianę pozycji chorego mniej więcej co 2-3 godziny. Lekarz może zalecić również:
- wykonywanie masaży miejsc podatnych na uszkodzenia skóry (w przypadku, gdy nie wystąpiły na nich jeszcze żadne zmiany);
- smarowanie ciała odpowiednimi preparatami, które dobiera się m.in. pod kątem zaawansowania odleżyn.