- Strona główna
- Optyk
- Soczewki kontaktowe
Soczewki kontaktowe
Soczewki kontaktowe
Soczewki kontaktowe: czym są i jakie mają właściwości
Soczewki kontaktowe to cienkie, medyczne krążki noszone bezpośrednio na rogówce do korekcji wzroku, dostępne w typach sferycznych, torycznych i multifokalnych oraz w trybach wymiany: jednodniowym, dwutygodniowym i miesięcznym.
Wybór zaczyna się od rodzaju korekcji, czyli krótkowzroczności, dalekowzroczności, astygmatyzmu albo prezbiopii. Znaczenie mają także parametry z recepty, materiał soczewki, harmonogram wymiany oraz zasady pielęgnacji przy modelach wielorazowych.
Soczewki poruszają się razem z okiem i zapewniają pełne pole widzenia bez oprawek. Ten sposób korekcji wymaga jednak dopasowania przez optometrystę lub okulistę, ponieważ moc, krzywizna i średnica muszą odpowiadać warunkom oka.
| Typ | Korygowana wada | Dodatkowe parametry | Uwagi konstrukcyjne |
|---|---|---|---|
| Sferyczne | Krótkowzroczność lub dalekowzroczność | PWR, BC, DIA | Podstawowy wariant korekcji jednoogniskowej |
| Toryczne | Astygmatyzm | PWR, BC, DIA, CYL, AX | Stabilizacja pozycji na oku |
| Multifokalne | Prezbiopia | PWR, BC, DIA, ADD | Strefy mocy dla bliży i dali |
Tryb wymiany i tryb noszenia: jak zaplanować użytkowanie
Tryb wymiany określa, po jakim czasie para soczewek ma zostać zastąpiona nową, a tryb noszenia określa, czy soczewki zdejmuje się na noc. Przestrzeganie harmonogramu wymiany ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowania.
Modele jednodniowe są jednorazowe i nie wymagają płynu ani pojemnika. Warianty dwutygodniowe oraz miesięczne wymagają codziennego czyszczenia, dezynfekcji i przechowywania po zdjęciu z oka.
| Tryb wymiany | Pielęgnacja | Typowe opakowania | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Jednodniowe | Brak, soczewki jednorazowe | 30 lub 90 szt. | Początek noszenia, okazjonalne używanie, prosty rytm higieny |
| Dwutygodniowe | Wymagana codzienna pielęgnacja | 3 lub 6 szt. | Regularne noszenie z wymianą co 14 dni |
| Miesięczne | Wymagana codzienna pielęgnacja | 3 lub 6 szt. | Regularne noszenie z wymianą po miesiącu użytkowania |
Najczęściej spotykany tryb noszenia to tryb dzienny, czyli zdejmowanie soczewek na noc. Tryb przedłużony lub całodobowy dotyczy wybranych modeli i wymaga zgody specjalisty, ponieważ producent określa warunki takiego użytkowania.
Parametry dopasowania: jak czytać receptę na soczewki
Recepta na soczewki zawiera parametry inne niż sama moc w dioptriach, dlatego do zamówienia potrzebne są oznaczenia PWR, BC i DIA, a przy wybranych wadach także CYL, AX lub ADD. Dobór tych wartości wykonuje optometrysta albo okulista.
Moc PWR określa korekcję wzroku w dioptriach. Promień krzywizny BC opisuje dopasowanie do rogówki, a średnica DIA określa wielkość soczewki.
- PWR: moc soczewki podana w dioptriach, zgodna z receptą na soczewki,
- BC: promień krzywizny, czyli parametr dopasowania do kształtu rogówki,
- DIA: średnica, czyli wielkość soczewki kontaktowej,
- CYL: cylinder stosowany w soczewkach torycznych przy astygmatyzmie,
- AX: oś cylindra, która określa ustawienie korekcji astygmatyzmu,
- ADD: addycja w soczewkach multifokalnych, czyli zakres mocy do bliży.
Parametry soczewek mogą różnić się od recepty okularowej, między innymi z powodu odległości wierzchołkowej. Z tego powodu należy korzystać z recepty na soczewki, a nie wyłącznie z danych zapisanych dla okularów.
Materiały i technologie: co wpływa na komfort noszenia
Materiał soczewki wpływa na przepuszczalność tlenu Dk/t oraz uwodnienie wyrażone w procentach. Te dwa parametry pomagają ocenić, jak soczewka zachowuje się podczas codziennego noszenia.
Soczewki hydrożelowe zwykle mają wyższe uwodnienie, ale niższy parametr Dk/t. Soczewki silikonowo-hydrożelowe zwykle zapewniają wyższy Dk/t, dlatego są często analizowane przy dłuższym czasie noszenia w ciągu dnia.
- Dk/t: przepuszczalność tlenu przez soczewkę, parametr związany z komfortem dłuższego noszenia,
- Uwodnienie: procentowa zawartość wody w materiale, wpływająca na odczucie nawilżenia,
- Hydrożel: materiał zwykle o wyższym uwodnieniu i niższym Dk/t,
- Silikonowo-hydrożelowe: materiały zwykle o wyższym Dk/t.
Wybrane serie mają filtr UV, który stanowi dodatkową cechę materiału. Taki filtr nie zastępuje okularów przeciwsłonecznych, ponieważ soczewka osłania tylko część powierzchni oka.
Rozwiązania specjalne i kolorowe soczewki
Warianty specjalne obejmują soczewki toryczne dla astygmatyzmu, multifokalne dla prezbiopii oraz kolorowe w wersji korekcyjnej lub plano. Każdy z tych typów ma własne parametry i zasady dopasowania.
Soczewki toryczne
Soczewki toryczne wykorzystują parametry CYL i AX, ponieważ astygmatyzm wymaga określenia cylindra oraz osi. Konstrukcja toryczna stabilizuje pozycję na oku, aby oś korekcji pozostawała w przewidzianym ustawieniu.
Soczewki multifokalne
Soczewki multifokalne mają strefy mocy dla widzenia bliży i dali. Parametr ADD określa addycję, czyli zakres mocy do bliży wymagany przy prezbiopii.
Soczewki kolorowe
Kolorowe modele występują jako korekcyjne oraz plano, czyli bez mocy. Zasady higieny są takie same jak przy standardowych soczewkach: czyste ręce, zgodny z instrukcją harmonogram wymiany i właściwe przechowywanie modeli wielorazowych.
Pielęgnacja, akcesoria i higiena
Pielęgnacja dotyczy soczewek wielorazowych, czyli dwutygodniowych i miesięcznych. Płyn wielofunkcyjny służy do czyszczenia, dezynfekcji oraz przechowywania soczewek po zdjęciu z oka.
W modelach jednodniowych pielęgnacja płynem nie jest potrzebna, ponieważ każda para jest używana jednorazowo. Przy soczewkach wielorazowych znaczenie ma także pojemnik, który powinien być regularnie wymieniany, aby ograniczać zanieczyszczenia.
- Dokładne mycie rąk przed kontaktem z soczewkami ogranicza przenoszenie zanieczyszczeń na powierzchnię oka,
- Płyn do soczewek wielorazowych odpowiada za czyszczenie, dezynfekcję i przechowywanie,
- Pojemnik jest akcesorium do przechowywania, a jego regularna wymiana wspiera higienę,
- Krople nawilżające mogą łagodzić uczucie suchości, na przykład podczas pracy z ekranem.
W Super-Pharm w jednym miejscu można zestawić soczewki z płynem, pojemnikiem oraz kroplami nawilżającymi.
Bezpieczeństwo użytkowania i konsultacja ze specjalistą
Soczewki kontaktowe są wyrobem medycznym, dlatego należy stosować je zgodnie z instrukcją producenta i receptą na soczewki. Zmiana typu, mocy, krzywizny albo trybu noszenia powinna być uzgodniona ze specjalistą.
Noszenie należy przerwać przy objawach, które mogą wskazywać na nieprawidłową tolerancję soczewki. W takiej sytuacji potrzebna jest konsultacja z optometrystą lub okulistą.
- Dyskomfort utrzymujący się po założeniu soczewki,
- Zaczerwienienie oka podczas noszenia lub po zdjęciu soczewek,
- Pogorszenie widzenia w trakcie użytkowania,
- Potrzeba przejścia na tryb przedłużony lub całodobowy bez wcześniejszej zgody specjalisty.