Antyoksydanty, czyli podstawa pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Po jakie kosmetyki warto sięgać?

Antyoksydanty (inaczej przeciwutleniacze) to wszystkie substancje, które są w stanie neutralizować negatywne działanie wolnych rodników powodujących powstawanie zmarszczek. Jak dokładnie działają antyoksydanty i jakich szukać w kosmetykach? Temat przybliża ekspert Super-Pharm, kosmetolog - Aleksandra Cybruch.

Czym są antyoksydanty i jakie mają właściwości? Na początku warto przybliżyć pojęcie wolnych rodników. Wolne rodniki to niesparowane, bardzo aktywne atomy lub cząsteczki, które posiadają jeden (lub więcej) niesparowany elektron, które dążąc do przyłączenia brakującego elektronu uszkadzają komórki.

Wolne rodniki powstają na skutek wielu czynników. Należą do nich m.in.:

• stres,
• nieprawidłowe żywienie,
• palenie papierosów,
• spożywanie alkoholu,
• zanieczyszczenia środowiska,
• intensywne opalanie.

Zwiększona ilość wolnych rodników oraz ich nadmierna aktywność powodują stres oksydacyjny, który ma negatywny wpływ na funkcjonowania skóry. Stres oksydacyjny to nic innego jak zaburzenie metabolizmu komórkowego, który jest spowodowany destrukcyjnym działaniem wolnych rodników oraz czynników zewnętrznych takich jak np. promieniowanie UV, temperatura, metale ciężkie.

Wolne rodniki wywołują proces utleniania, który może doprowadzić do uszkodzenia struktur komórkowych jak np. materiał genetyczny komórki. Uszkodzeniu ulega również cement międzykomórkowy, kwas hialuronowy, lipidy, włókna kolagenowe i elastynowe. Zaburzają naturalną barierę ochronną skóry, metabolizm komórkowy, doprowadzają do wysuszenia i utraty jędrności, powodują reakcje zapalne oraz alergiczne. Stres oksydacyjny przyczynia się do przedwczesnego starzenia się skóry oraz utrudnia procesy regeneracyjne i naprawcze skóry. Wpływa on również na rozwój takich chorób jak łuszczyca, egzema.

Antyoksydanty zapobiegają szkodliwym procesom utleniania, które zachodzą w naszym organizmie. Usuwają nadmiar wolnych rodników i jednocześnie przeciwdziałają powstawaniu nowych, wpływając pozytywnie na stan naszej skóry. Przyśpieszają procesy regeneracyjne, przeciwdziałają zmianom zapalnym oraz opóźniają procesy starzenia.

Ze względu na wyjątkowe właściwości, antyoksydanty są grupą związków z powodzeniem wykorzystywanych jako składniki kosmetyków oraz w zabiegach kosmetologicznych. Związki te są składnikami np. kremów, maseczek, emulsji, przeznaczonych do codziennej pielęgnacji.

Jakie efekty osiągniemy wybierając kosmetyki z antyoksydantami? Główną zaletą jest ochrona skóry przed promieniowaniem UV, które jest odpowiedzialne za powstawanie przebarwień oraz za fotostarzenie. Dodatkowo antyoksydanty świetnie regenerują skórę, stymulują do powstawania włókien kolagenowych, nawilżają, wyciszają stany zapalne i przywracają odpowiedni poziom bariery hydrolipidowej. Ze względu na działanie opóźniające starzenie, są składnikami wielu kosmetyków przeciwzmarszczkowych.

Antyoksydanty w kosmetykach występują w niewielkich stężeniach. Są składnikami nietoksycznymi i są dobrze tolerowane przez skórę. Wykazują się odpornością na działanie czynników zewnętrznych zarówno chemicznych, jak i fizycznych. Jako składniki kosmetyku nie wpływają na jego zapach oraz barwę. Na jakie kosmetyki z antyoksydantami warto zwrócić uwagę?

• LIQ CC Serum Rich 15% Vitamin C Boost - to kosmetyk o działaniu rozjaśniającym przebarwienia, przeciwzapalnym oraz ochronnym przed czynnikami środowiskowymi. Świetnie sprawdzi się dla skór o nierównym kolorycie oraz z oznakami starzenia. W składzie oprócz witaminy C znajdziemy również: witaminę E, hialuronian sodu oraz magnez.
• Pharmaceris A A&E - lekki olejek z kompleksem witamin : A i E. Serum o działaniu przeciwstarzeniowym, nawilża i wyraźnie wygładza skórę. Szczególnie polecany dla skór wrażliwych, które wymagają mocnej regeneracji.
• Sesderma C-Vit - Krem nawilżający z witaminą C rekomendowany szczególnie dla skór z przebarwieniami, z szarym kolorytem oraz z oznakami fotostarzenia. Przywraca skórze elastyczność, rozjaśnia oraz rozjaśnia.
• Avene DermAbsolu Nuit – krem do twarzy na noc z polifenolami. Odżywcza i bogata formuła, idealna dla skór wymagających mocnej regeneracji oraz nawilżenia. Krem przynosi natychmiastową ulgę oraz ukojenie. Składniki o działaniu przeciwstarzeniowym idealnie wygładzają skórę i poprawiają jej jędrność. W składzie znajdziemy polifenole z wanilii, których działanie jest podobne do kwasu hialuronowego.
• Sesderma Retiage - serum bogate w składniki antyoksydacyjne takie jak: witamina E, witamina C i A, koenzym Q10. Wyraźnie poprawia teksturę i koloryt skóry. Silnie wygładza drobne zmarszczki oraz poprawia elastyczność skóry, zapobiega przedwczesnemu starzeniu.

WSKAZÓWKA

Wiesz o tym, że dieta ma ogromny wpływ na stan naszej skóry? Pamiętaj o antyoksydantach nie tylko wybierając kosmetyki, ale również staraj się je dostarczać z pożywieniem. Gdzie je znajdziemy? Oczywiście w owocach i warzywach. Witaminę C znajdziemy w pomidorach i papryce, witamina E w dużych ilościach znajduje się w orzechach oraz nasionach słonecznika. Duża ilość beta-karotenu znajduje się w czerwonych i pomarańczowych owocach. Flawonoidy znajdziemy w roślinach strączkowych oraz zielonej i czarnej herbacie.

Antyoksydanty występujące w kosmetykach możemy podzielić na:

• Antyoksydanty nieenzymatyczne - np.: witaminy (A, C, E), koenzym Q10, kartenoidy.
• Antyoksydanty enzymatyczne - np.: katalaza.
• Polifenole – należą do największej grupy związków o działaniu antyoksydacyjnym. Związki organiczne, naturalnie występują w owocach i roślinach. Posiadają działanie ochronne na skórę, bakteriobójcze, pochłaniają promieniowanie UV chroniąc skórę przed ich niekorzystnym działaniem oraz fotostarzeniem, redukują przebarwienia. Dzielimy je na trzy grupy: flawonoidy, kwasy fenolowe oraz związki fenolowe. Mechanizm działania flawonoidów polega na niszczeniu enzymów biorących udział w produkcji wolnych rodników tlenowych oraz reaktywnych form tlenu.Do związków fenolowych zaliczamy min: resweratrol o działaniu antyseptycznym i rozjaśniającym, tanina o działaniu przeciwbakteryjnym oraz kwas ferulowy stosowany przy produkcji kosmetyków przeciwsłonecznych, w redukcji przebarwień oraz w terapiach skór trądzikowych.
• Kartenoidy – naturalne barwniki roślin o charakterze fotosynetyzujących, nadają czerwone/pomarańczowe/ fioletowe zabarwienie. Znajdują się między w algach i grzybach. Stosowane jako składniki kosmetyków wywierają pozytywny wpływ na skórę: min. pobudzają skórę do regeneracji, poprzez stymulację fibroblastów, posiadają działanie ochronne przeciw fotostarzeniu, zapewniają odpowiedni stan bariery hydrolipidowej. Dodatkowo skutecznie oczyszczają skórę oraz regulują pracę gruczołów łojowych, przyczyniają się również do redukcji przebarwień. W grupie związków wyróżniamy:
  - beta-karoten - barwnik o kolorze pomarańczowym. Składnik ten jest źródłem witaminy A, wzmacnia działanie przeciwsłoneczne w kosmetykach, poprzez absorpcję promieniowania. Chroni skórę przed powstaniem poparzeń słonecznych. Opóźnia procesy starzenia, poprzez zwiększenie elastyczności skóry na skutek regulacji syntezy kolagenu. Wygładza drobne zmarszczki a dodatkowo rozjaśnia przebarwienia.
  - luteina – naturalny żółty barwnik, posiada działanie przeciwzapalne i nawilżające, przeciwdziała fotostarzeniu.
  - likopen- barwnik czerwony. Składnik szczególnie polecany przy skórach trądzikowych, ze względu na swoje działanie oczyszczające i tonizujące. Podobnie jak inne kartenoidy posiada właściwości odmładzające i wpływa pozytywnie na stan kwasu hialuronowego w skórze.

Do pozostałych antyoksydantów, które znajdują zastosowanie w kosmetykach zaliczamy:

• Koenzym Q10- należy do jednych z najsilniejszych antyoksydantów. Hamuje reakcje utleniania, chroniąc lipidy skóry, dodatkowo eliminuje nadmiar szkodliwych wolnych rodników. Przyśpiesza procesy regeneracyjne oraz zapewnia odpowiedni stan bariery hydrolipidowej, której zadaniem jest ochrona skóry przed czynnikami zewnętrznymi. Jest składnikiem większości kosmetyków odmładzających.
• Glutation - składnik ten zbudowany jest z 3 aminokwasów: cysteiny, glicyny oraz glutaminy. Wspomaga działanie oraz zwiększa stabilność witaminy C i E, odpowiada za transport aminokwasów w skórze oraz wpływa pozytywnie na syntezę białek. Reguluje działanie gruczołów łojowych dzięki zawartości związanej siarki oraz rozjaśnia przebarwienia skórne. Dodatkowo działanie antyoksydacyjne jest szczególnie doceniane w kosmetykach do pielęgnacji skóry z oznakami starzenia.

Wyrózniamy również witaminy o działaniu antyoksydacyjnym, do których należą:

• Witamina C- ze względu na swoje szerokie zastosowanie jest z powodzeniem stosowana w kosmetyce. Do korzyści z jej stosowania należą: uszczelnia naczynia krwionośne wpływając na syntezę kolagenu, wspomaga ochronę przeciw promieniowaniu UV, rozjaśnia przebarwienia poprzez hamowanie działania tyrozynazy, który jest enzymem biorącym udział w powstawaniu barwnika skóry czyli melaniny, a dodatkowo działa przeciwzapalnie i wspomaga regenerację skóry.
• Witamina E -  nazywana "witaminą młodości". Posiada działanie nawilżające i ogranicza utratę wody z naskórka, przyśpiesza procesy regeneracyjne poprzez wspomaganie metabolizmu komórkowego. Zwiększa jędrność i gładkość skóry, wygładza drobne zmarszczki oraz rozjaśnia przebarwienia.

Źródła:

Baran M., Dudka K., Karpik E., Roślinne metabolity wtórne i ich zastosowanie w kosmetyce, Lublin 2016.

Czeczot H., Majewska M., Flawonoidy w profilaktyce i terapii, Terapia i Leki tom 65, nr 5, 2009.

Gałka K., Ogonowski J., Koenzym Q – powstawanie, właściwości i zastosowanie w preparatach kosmetycznych, Lab nr.5., 2015.

Pracownia studencka-  Zakład Analizy Środowiska, Naturalne antyoksydanty polifenolowe, Analiza produktów pochodzenia naturalnego, Gdańsk 2012.